Hỗ trợ trực tuyến

Kỳ quan xứ đá

Nằm ở bán đảo A-rập vùng Tây Á, đất nước -ê-men kiêu hãnh có dãy núi Ha-rát mạn tây nam thủ đô Xa-na. Kỳ quan của xứ này là những ngôi làng gắn vào vách núi chon von, xa trông như những lâu đài cổ kính trong tranh của họa sĩ thời Phục hưng.

Làng Tu-la...
 Muốn tận mắt chiêm ngưỡng làng cổ trên núi Ha-rát, phải leo qua những lối mòn vắt vẻo, lách qua những bụi cây gai góc, những bãi đá xếp bờ xếp bậc... Xưa, giữa các bộ tộc nơi đây thường xảy ra những cuộc tranh giành lãnh thổ, quá khứ còn để lại dấu tích cho đến ngày nay: Dọc các nẻo đường, vẫn thấy những tảng đá đánh dấu địa phận đó thuộc về bộ tộc này hay bộ tộc khác. Vậy nên cư dân trên núi Ha-rát chọn chỗ càng cao càng tốt để làm nhà ở và dễ phòng vệ khi có ngoại xâm. Những ngôi nhà nhỏ hoàn toàn bằng đá xếp xít vào nhau hợp thành "lâu đài" trên núi Ha-rát. Nhiều ngôi đặt nền trên độ cao chóng mặt, sát kề vực sâu hun hút.

Cách thủ đô Xa-na 40 km, làng Ên Hát-giơ-ra vốn là một thị trấn cổ nằm trên sườn tây bắc núi Ha-rát ở độ cao 1.850 m trên mực nước biển. Hát-giơ- ra, trong tiếng A-rập được hiểu là đá, có dân số khoảng 2.000 người. Nơi đây còn nhiều ngôi nhà bằng đá trên những tảng đá lớn gồ ghề, dốc đứng, kiến trúc tỉ mỉ được xây cất từ thế kỷ 16. Nhà nào cũng cao, cũng mở nhiều cửa sổ hướng xuống thung lũng bên dưới. Đến đây, du khách mới thưởng thức món cà-phê đặc trưng của đất nước Y-ê-men: Đó là thứ nước uống truyền thống, được sắc từ... vỏ của loại hạt này, còn nhân thì chỉ dùng đến từ khi người châu Âu phát hiện ra giá trị của nó.

Trong năm làng trên núi Ha-rát, nổi tiếng nhất là làng Tu-la, đã được UNESCO đưa vào danh sách Di sản thế giới từ năm 2002. Ở đây còn nguyên những ngôi nhà được làm từ thế kỷ 5. Dân sống trong làng hoặc dưới chân núi hễ thấy biến động đều kéo đến làng này, rút vào trong thành cổ bởi đã có lũy đá dài hàng cây số bao bọc với 26 tháp canh. Ở đỉnh núi có một bãi bằng, vẫn còn những lũy đá, tháp canh, bể chứa nước và một tòa thành còn cổ kính hơn nữa, được xây dựng từ thời vua Hi-mia-ri-tê (tồn tại ở miền nam bán đảo A-rập từ thế kỷ 1 TCN đến thế kỷ 6).

Theo huyền thoại thì người xây dựng thủ đô Xa-na là một con trai của người lái thuyền Nô-ê trong cơn đại hồng thủy. Trôi dạt đến đây, anh đã cất nên tòa nhà chọc trời đầu tiên trên thế giới. Đó là tòa lâu đài bằng đá hoa cương cao hai mươi tầng, cả mái cũng bằng đá hoa cương, nhưng mỏng đến mức nhìn từ trong ra ngoài thấy suốt, cả chim bay ban ngày, cả trăng mọc ban đêm. Tòa cao ốc ấy không còn dấu tích, nhưng những lâu đài đá được người Y-ê-men xây dựng đã rất lâu. Hiện vẫn còn tòa lâu đài 700 năm đặt trên nền móng của một công trình nghìn năm tuổi.

Ngày nay, cư dân Ha-rát vẫn sống với những công việc từng quen thuộc hàng chục thế kỷ nay: Chăn đàn bò, dê, cừu và trồng tưới cà-phê. Trên những nẻo đường hẹp, phụ nữ trong trang phục đen trùm kín từ đầu đến chân, xách tay hoặc đội đầu những can nhựa chứa nước.

                                                                           ... và lâu đài đá ở Ên Hát-giơ-ra.

Nguồn nước quý giá ở xứ đá lâu nay đã trở thành tụ điểm để các bà các cô thường xuyên gặp gỡ, trao đổi tin tức và... buôn chuyện. Họ biết làm những món ăn ngon, bày trong những bát những đĩa bằng... đá, lưu truyền từ đời này sang đời khác. Những người đàn ông mặc trang phục trắng dài chấm gót với chiếc thắt lưng mầu vàng bao giờ cũng cài sẵn con dao găm cong cong - vật bất ly thân của người vùng cao - nhưng hồ hởi khi đón khách. Trong ngôi nhà toàn đá, những phòng chính bao giờ cũng ở tầng trên, phòng khách thường có dãy ghế dài thâm thấp. Khách đến thường được đãi một thứ lá, nhai thấy cay cay, để mở đầu câu chuyện.

Từng sống kề vai sát cánh với nhau qua hàng thế kỷ, bây giờ, các tộc người trên dãy núi Ha-rát đã không còn gì phân biệt, từ trang phục đến ngôn ngữ, song, xứ sở của đá vẫn giữ tính nghiêm khắc: Đám cưới người bộ tộc này lấy người bộ tộc khác chỉ là chuyện hiếm hoi.

Ngọc Khánh